درمان انواع بیماری با زالو 2
زالو تراپی 2

زالو از 2500 سال قبل در هند، یونان، روم، ایران و سپس در اروپا مورد استفاده پزشكی داشته است. در قرن نوزدهم از این جانور كوچك برای درمان هر دردی از جمله سردرد، تب، زخم‌های عفونی شده، دمل و آبسه، ورم‌ها، هموروئید و . . . استفاده می‌شده است. زالو از جنس كرمهای حلقوی با بیش از 630 گونه می باشد (جمع آوری و مصرف بیش از حد نمونه های كمیاب باعث انقراض آنها شده است) و  قطر آن حدود cm 1 است و طول آن بین 3 تا 25 سانتی متر است. طول متوسط cm12 – 10 است . در هر انتها یك اندام مكشی دارند كه عقبی برای نگهداری و چسبیدن به طعمه وجلویی حاوی آرواره ها و دندانها. در دهان آرواره سه ردیف فك وجود دارد (به صورت Y) که در هر فک  حدود 100- 80 دندان وجود دارد. 5 جفت لكه چشمی در انتهای پیشین دارد . و بدن زالو در حالت عادی دراز یا تخم مرغی شكل است و قابلیت انقباض و انبساط بسیار زیادی دارد.ریزه خوار، گندیده خوار، خون خوار و برخی گوشتخوارند.  زندگی در آبهای شیرین و شور، كم عمق، مردابها، زیر صخره ها، باتلاقها و بعضی خاكهای مرطوب را می پسندند . و نور گریز و شب کار و شب رو می باشند . و مزاج زالو سرد و خشک است.

خصوصیات زالوی مطلوب:

1-  غالباً به رنگ زیتونی، ماشی مایل به سبز، سبز، قهوه ای، سیاه یا حنایی مایل به سیاه با دو خط زرد یا  زر نیخی كه در طول پشتش كشیده شده دیده می شود.

2- زالوهای سرخ مایل به زرد و دارای پهلوهای مستدیر

3- زالوی جگری رنگ

4- زالوهای شبیه به ملخ های ریز

5- زالوهای شبیه دم موش

6- زالوهایی كه از آب جاری صید شده باشند.

7- زالوهایی كه از آب حاوی خزه و قورباغه صید شده باشند.

8- زالوهایی كه پر تحرك و سریع الحركتند

خصوصیات زالوهای سمی :

1- سردرشت                                  

2- رنگ سرمه ای یا سبز

3- خطوط آبی لاجوردی و رنگ بوقلمونی مانند

4- كركهای ریز و نرم سطح پوست

دستگاه گوارش زالو :

دهان - حلق (عضلانی) - غدد بزاقی - سه آرواره دندانه دار شاخی مری - چینه دان دارد-  راست روده یا ركتورم- مخرج

- پس از خونخواری 10- 2 برابر افزایش حجم پیدا می كنند.                                                

- هنگام خونخواری آب خون مكیده شده را دفع نموده و خون تغلیظ شده در بدن جانور باقی می ماند.

- در لوله گوارش زالو آنزیمهای بیوشیمیایی وجود دارد كه هر نو میكرو ارگانیسم اعم از باكتری و ویروس و یا میكروب و تك یاخته ای را حداكثر ظرف نیم ساعت مضمحل نموده و از بین می برد.

سیستم دفعی زالو :

17 جفت نفریدیوم با یاخته های بیگانه خوار و لوله مترشحه نعل اسبی كه به قسمتی مثانه مانند راه دارد.

قلب نداشته و تنها رگهای منتشر در سرتاسر بدن دارند.

زالو مغز نداشته و 32 گانگلیون و طناب عصبی دارد.

ریه نداشته وتنفس بوستی دارد

تاثیرات درمانی زالو :

1- بازگشایی عروق مسدود و تسهیل جریان خون در عروق غیر مسدود.)

2- زالو خون سیاهرگی مملو از Co2 را به خون شریانی حاوی O2 ترجیح داده و در مكیدن خون عروقی را انتخاب می كند كه دارای غلظت بالای خون حاوی Co2 (خون فاسد) می باشد.

3- زالو از سویی خون آلوده و فاقد O2 را از محل تخلیه نموده و از سویی دیگر بزاق خود را كه حاوی آنتی كوآگولان است به موضع تزریق می نماید و در عمل تصفیه و ترقیق خون را همزمان انجام میدهد كه بالطبع به كنترل عفونتها و عملكرد بهتر سلولهای دفاعی خون و سیستم ایمنی و افزایش اكسیژناسیون بافتها منجر خواهد شد.

نكته: در طب رایج تنها به اثر بازگشایی زالو در عروق موضع توجه می شود لیكن در طب سنتی به تاثیراتی كه زالو در خارج نمودن عناصر سوداوی از موضع و نیز تاثیر بر انرژی حیاتی (vital force) و تاثیرات آن در سیر درمان دارد توجه می شود.

اقدامات لازم قبل از زالو اندازی :

در نیمه ماه دوم قمری بهتر است.(البته زالو چون خون را از عمق بدن اسخراج می کند در روزهای دیگر نیز راندمان درمانی بالایی دارد بر خلاف حجامت که خون سطحی خارج می شود) قبل و بعد از زالو اندازی از منضج و مسهل استفاده شود تا اخلاط غالب تخلیه گردند. ( منضجهای ساده  مانند خاكشی، شیر، انگور، آلو و .... و مسهل های ساده مانند گل سرخ و برگ سنا) سوپ جو یا آش آلو به مدت 14- 7 روز در هر سه وعده غذایی.

 قبل از زالو اندازی از سالم بودن سیستم انعقادی بیمار مطلع شوید.  كمبود پلاكت، بیماریهای خونی مانند هموفیلی و مصرف روزانه رقیق كننده های خونی مانند آسپرین و وارفارین.  زالوها از نوع پزشكی (غیر سمی) بوده و نیز تمیز و بهداشتی باشند.  آب نگهداری آنها خنك باشد. محل زالو اندازی تمیز باشد. زالوها بسیار به بو حساسند. (بوی عرق، صابون، عطر و ادكلن و موارد آرایشی و مواد ضدعفونی كننده مانند بتادین، الكل و ساولون) لذا از چسبیدن به محلی كه این بوها را میدهد خودداری می كنند. زالو مستقیماً روی رگ انداخته نشود.  در هر مرحله - اندازه زالو متناسب با محل زالو اندازی باشد.كمترین تعداد ممكن زالو مصرف شود.اگر تعداد زالوها زیاد باشد ممكن است پاسخ ایمنی (آلرژی) ایجاد شود. بیمار در حالت ضعف و گرسنگی و بی حالی مفرط نباشد.  شرایط روحی بیمار هنگام زالو اندازی در نظر گرفته شود.  كلیه وسایل مصرفی استریل باشند.

اقدامات پس از زالو گذاری :

1- خونگیری (تغذیه) زالو به مدت 60- 15 دقیقه طول می كشد و بهتر است خودشان از محل جدا شوند.  (جدا نمودن اجباری زالو از محل گزش باعث می شود تا دندانها و مقداری از فك یا آرواره آنها در محل نیش باقی مانده و باعث واكنش سلولی و خارش شدید در محل شود.)

2- در صورتی كه زالو ها در زمان مناسب از محل جدا نشوند با پاشیدن مقداری نمك یا مالیدن پنبه الكل به سرعت از محل جدا می شوند.

اقدامات پس زالو گذاری :

1- نسبت به اندازه زالوها جذب خون هر زالو 30 cc –5  می باشد.

2- محل زالو گذاری بین 10- 6 و حداكثر تا 12 ساعت خونروی دارد.

3- اگر پس از 12 ساعت خونریزی ادامه داشته باشد می بایست نسبت به بند آوردن آن اقدام نمود و پیش از آن (در صورت پایداری شرایط بیمار) نیازی به بند آوردن اجباری خونریزی نبوده و تنها كنترل آن اكتفا می نماید.

4- خونروی پس از زالو درمانی از اركان زالو درمانی می باشد. لذا در 12 ساعت ابتدایی بهتر است با برداشتن لخته های ایجاد شده از محل كمك به خونروی نماییم.

5- هر زخم محل گزش زالو در طی 48 ساعت حدوداً 50 cc خون از دست می دهد.

6- بیمار تا 2 هفته منضج یا مسهل ملایم بخورد.

7- در 24 ساعت اولیه پس از زالو گذاری بیمار حجم بالایی از شربت عسل، آب انار، آب هندوانه، شربت خاكشیر و آب میوه های مختلف (غیر صنعتی) بخورد.

8- محل گزش زالو تا 48 ساعت با آب تماس نداشته باشد.

9- گذاشتن لیوان حجامت (بادكش) در محل نیش زالوها جهت خروج احتمالی باقیمانده دندانها یا آرواره زالو و یا عناصر باقیمانده دیگر در محل مفید است. (این کار با تشخیص متخصص طب سنتی در صورت نیاز انجام می شود و به صورت عادی نیاز نیست)

10- پس از 24 ساعت می توان پانسمان را باز کرد

11- احتمال دارد تا چند روز محل گزیدگی دچار خارش شود در این صورت در یک لیوان آب ولرم یک قاشق غذاخوری عسل و یک قاشق چای خوری نمک بریزید و بهم زده و با پنبه محل را روزی 4 مرتبه شستشو کنید .

12- احتمال دارد محل گزیدگی تا چند روز کبود شود در این صورت یک حوله را گرم کرده و روی محل قرار دهید ایین عمل را روزی 4 بار انجام دهید .

13- احتمال دارد تا چند روز پس از گزیدگی از محل گزیدگی خونابه بیاید روی آن گاز استریل یا دستمال کاغذی تمیز بگذارید و چسب بزنید.

14- افرادی که پشت گوش آنها زالو درمانی می شود توجه داشته باشند که علاوه بر احتمالات ذکر شده قبلی , احتمال تورم غدد لنفاوی بناگوش وجود دارد در این صورت از همان دستور کمپرس حوله گرم تا چند روز استفاده شود .

15- افرادی که پاهای انها زالو درمانی می شود تا سه روز حداقل 4 ساعت پاهایشان را بالاتر از سطح بدنشان نگه دارند (دراز بکشند و زیر پای خود چند متکا یا صندلی قرار دهند این عمل را شب تا صبح باید انجام داد) در غیر این صورت احتمال دارد پاها ورم کند . در صورت ورم کردن , یک حوله را گرم کرده و روی محل قرار دهید این عمل را روزی چهار بار و رد هر بار چند مرتبه تکرار کنید.

بند آوردن خون ریزی (موقت یا دائم):

یکی از روش های زیر را می توانید انجام دهید

1- قرار دادن پنبه یا نمد سوخته در محل گزش زالو

2- پانسمان محل گزش با عسل

3- قرار دادن لپه باقالی تازه در محل خونریزی

4- ریختن زردچوبه در محل خونری

5- قرار دادن ترکیب عسل با ماست در محل خونریزی

نکته ( از ریختن بتادین در موضع خودداری فرمائید)

موارد منع زالو اندازی:

1- وجود مشكلات انعقاد خونی (هموفیلی، كمبود پلاكت و ... )

2- مصرف داروهای ضد انعقادی(رقیق کننده) مثل آسپرین، وارفارین، دی پریدامول و .... )

3- كم خونی شدید(سردی مفرط مزاج )

4- دوران نقاهت بیماریهای شدید و یا جراحیهای بزرگ

5- افراد با وضعیت مزاجی بد و نامناسب (unstable)

6- استرس و ترس بسیار شدید هنگام برخورد با زالو

7- در طی دوران حاملگی و شیردهی (در موارد ضروری می تواند با احتیاط مصرف شود)

8- دوره پریود خانمها

9- هنگام زالو اندازی جایی ازبدن بیمارخونریزی نداشته باشد ویااخیراً دچار خونریزی نشده باشد. (جراحیهای اخیر یا اهدای خون در یك ماه اخیر)

10- افرادی كه بیماریهای مزمن و بدخیم با ریسك بالا دارند.

11- افراد دارای آلرژی شدید و یا سابقه آنافیلاكسی، خصوصاً كسانی كه آلرژی قبلی به مواد فعال زالو داشته اند.

12- خستگی، تشنگی و گرسنگی مفرد

زیست شناختی
زالوها،كرم های حلقوی یا بندبند هستند كه قرابت زیادی با كرم های خانگی دارند و اندام های آن ها از نظر آناتومی و ساختاری بیشتر اختصاصی شده اند. بدن تمام زالوها به طور یكسان از 34 بند تشكیل شده است. در هر بند یك اندام مكنده قوی است كه محكم به انتهای بند وصل شده است. (مكنده پسین یا پیشین ممكن است بسیار كوچك باشد.) شكل بدن متغییر است، ولی میزان پهنای آن بستگی به درجه انقباض و كشیدگی ماهیچه ها دارد. دهان در قسمت پیشین مكنده، و معقد درقسمت خلفی و درست روبه روی مكنده پشتی قرار دارد. زالوها معمولاً دارای سه آرواره به شكل Yشكسته هستند. زالوهای استرالیا تنها دارای دو آرواره هستند، كه به شكل Vقرار گرفته اند طول این زالوها از 7 میلیمتر تا 200 میلیمتر متغییر است.

انواع مختلف
زالوها برحسب روش تغذیه طبقه بندی می شوند .
گروه اول،گروه زالوهای آرواره دار یا Gnatbobdellid ، واجد آرواره های مسلح به دندان است، كه با آنها میزبان را گاز می گیرند، و به وسیله تولید یك نوع آنزیم روده ای به نام هیرودین از انعقاد خون جلوگیری می كنند.
 گروه دوم، زالوهای بدون آرواره یا Rhycobdellida هستند كه یك برآمدگی سوزن مانند به نام خرطوم دارند كه آن را وارد بدن میزبان می كنند، و آنزیمی بنام همی تین در داخل بدن میزبان ترشح می كنند، كه لخته های خون را در لحظه تشكیل حل میكند.
زالوهایی كه در داخل بدن خزنده های آبی زندگی می كنند واجد چنین اندامی هستند. گروه سوم، زالوهای كرمی یا Pharyngobdellia هستند كه فاقد هرگونه آرواره یا دندان می باشند و طعمه را یك باره می بلعند. غذای این ها را غالباً بی مهرگان تشكیل می دهند.
تنفس
تنفس از طریق دیواره بدن صورت می گیرد. به منظور تبادل گازی، حركت نوسانی در سراسر بدن برخی از زالوها مشاهده می شود. زالوهای آبی بیشتر تمایل دارند، در سطح آب حركت كنند تا از اكسیژن سطح آب استفاده كنند.كاهش فشار اتمسفر منجر به كاهش اكسیژن محلول در آب می شود، و در نتیجه زالوها به سطح آب می آیند، تا كمبود اكسیژن خود را جبران كنند. در این حالت تعداد زالوها، در سطح آب 90درصد افزایش می یابد. به وسیله این نشانه می توان وضعیت آب و هوایی را، به راحتی پیش بینی كرد.
اندام های حسی
اندام های حسی در راس و سطح بدن زالو قرار دارند، و او را قادر می سازند تا تغییرات شدت نور، دما و لرزش و تكان ها را احساس كند. گیرنده های موجود در سر، امكان حس كردن بو، را برای زالو فراهم می كند. ممكن است، یك یا دو جفت چشم نیز در سر داشته باشند. تعداد چشم ها و ترتیب آنها در شناسایی نوع زالو موثر است. هرچند كه شناسایی قطعی آنها نیاز به تشریح كامل دارد. گون Rhyconbdellidas قادر به تغییر رنگ خود هستند. علت این كار استتار نیست و هنوز دلیل قطعی آن مشخص نشده است.
تولید مثل
زالوها، هرمافرودیت هستند. یعنی دارای هر دو اندام جنسی نر و ماده می باشند. مانند كرمهای خاكی دارای ناحیه ای از پوست ضخیم شده به نام clitellum هستند كه تنها در دوره تولید مثل آشكار می شود. Rhyneobdelld فاقد هرگونه آلت جنسی نرینگی هستند، ولی تولید مجموعه ای از اسپرم های نوك تیز می كنند، كه از طریق دیواره بدن با فشار وارد بدن شده و به محل تخمك گذاری می رود. Clitellum یك مایع ژلاتینی بنام Cocoon ترشح می كند كه حاوی مواد مغذی است و تخم ها در آن جای می گیرند. پس از این، زالو بدن خود را جمع و منقبض می كند، تا از مایع لزج Cocoon جداشود. اگر Cocoon به سنگ یا برگ بچسبد به شكل یك توده ابری شكل خشك می شود. پس از گذشت هفته ها یا ماهها، زالوهای نوزاد بالغ می شوند. زالوهای بالغ پس از یك یا دو دوره تولید مثل می میرند .
تغذیه
بیشتر زالوها ، خون خوار هستند. آنها موجوداتی هستند كه با مكشِ خون میزبان خود تغذیه می كنند. اگر میزبان مورد نظر زالو در دسترس نباشد، آنها از میزبان های دیگری استفاده می كنند. بعضی از آنها از خون انسان و سایر پستانداران و برخی دیگر از خون ماهی، قورباغه، لاكپشت و پرندگان تغذیه می كنند. بعضی از آنها هم از خون زالوهایی تغذیه می كنند كه پس از حمله كشته شده اند.
جستجوی غذا چگونه یك نوزاد زالو به دنبال غذای مورد نیاز خود می رود؟
یك زالوی خون خوار نسبت به نور و محرك های فیزیكی بسیار سریع واكنش نشان می دهد. او مدام وضعیت خود را تغییر می دهد، بدنش حركت موج مانند دارد و سرش را دائم می چرخاند. گاهی اوقات خود را به صورت كاذب بی حركت نشان می دهد. یعنی بدنش را از طول می كشد و بدون حركت باقی می ماند .در این حالت گیرنده های حسی پوست بیشترین حساسیت و گیرایی را دارند. وقتی زالو روی بدن یك میزبان متحرك قرار می گیرد خود را به شكل یك حلقه در می آورد و آن قدر مكنده پیشین خود را روی بدن میزبان حركت می دهد تا آن را وارد بدن او كند. زالوهای آبزی بیشتر به دنبال طعمه می گردند، در حالیكه زالوهای خاكی به طور اتفاقی به میزبان حمله می كنند.
گازگرفتن
وقتی یك زالوی آرواره دار میزبان خود را گاز می گیرد، مكنده خود را محكم به بدن او می چسباند و با آرواره های دندانه دار نیمه حلقوی، مانند اره كمی آن را می برد. و با ایجاد یك بریدگی در پوست یك مایع لزج (موكوس) را از نفروپورس ها (منافذ خارجی روی اندام های كلیه شكل مانند) ترشح می كنند. این مایع كمك می كند تا مكنده كاملاً بچسبد. یك ترشح بزاق مانند شامل مواد ضد انعقاد و هیستامین تمام زخم را فرا می گیرد، و زالو بدن خود را در حال استراحت قرار می دهد، تا خون وارد معده اش شود. تركیب این ترشح باعث جاری شدن خون می شود و ازلخته شدن آن در داخل بدن زالو پیش گیری می كند. یك نوع باكتری در شكم زالو به هضم خون كمك می كند و ثابت شده است كه نوع باكتری بر حسب نوع زالو و نوع میزبان متغییر است. این باكتری همچنین از رشد باكتری های عامل فساد (گندیدگی) خون جلوگیری می كند.

محل زندگی
بیشتر زالوها در آب های جاری زندگی می كنند. اما بسیاری از گونه های خاكی و دریایی آن نیز وجود دارند. زالوهای زمینی بیشتر روی زمین یا روی شاخ و برگ ها زندگی می كنند. درجنگل هایی كه مقدار رطوبت كمتر است. بیشتر درآبراه های مرطوب جایگزین می شوند. اغلب آنها نمی توانند وارد آب شوند و درآب زنده بمانند، اما به صورت غوطه ور یا شناور مدتی زنده می مانند. گونه های خاكی در آب و هوای خشك و درشكاف های زیرزمینی خاك ماه ها بدون آب زنده می مانند. در چنین شرایطی بدن سخت و جمع می شود، مكنده ها قابل تشخیص نیستند و پوست كاملاً خشك می شود. در صورت ترشح چند قطره آب، این زالوها كاملا شناور و فعال می شوند. زالوهای خاص آب های جاری ترجیح می دهند، كه درآب های با جریان آهسته یا آب های ساكن زندگی كنند، اما گونه های آن ها از جریان های تند آب نیز جمع آوری شده اند.
مصارف پزشكی
بیش از دوهزار سال است كه از زالو به شكل ابزار سوزن مانند، ابزاری كه به بدن می چسبد و خون را می مكد، در درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می شود. در فاصله سال های 1830 تا 1850 زالو بیشترین كاربرد را دراروپا داشته، اما كاهش تعداد آن ها منجر به كاهش مصرف آنها شد. امروزه از زالو، استفاده های بالینی و درمانی موثر و كاربردی به عمل می آید. در جراحی های پلاستیك، در اثر تراكم خون سیاهرگ در پوست یا ماهیچه یك نوع دلمه ایجاد می شود و زالو برای درمان آن بسیار ارزشمند است. از زالو همانند سایر فرآورده های خونی استفاده می شود، یعنی یك زالو فقط برای یك مریض و فقط یك بار استفاده می شود. از زالو در درمان Black eyes نیز استفاده می شود، و از هیرودین آن در درمان تورم گوش میانی استفاده می شود . همچنین این ماده به عنوان یك سیستم ضد انعقاد درآزمایشات قابل استفاده است و درنمونه گیریهای خارجی خون نیز ممكن است قابل استفاده باشد.
دفع كننده های زالوها
علی رغم آزمایشات متعددی كه انجام شده، تا كنون هیچ ماده موثری برای دفع كردن زالو شناخته نشده است. به كار بردن مخلوطی از تركیب روغن زیتون، حشره كش های قوی مناطق استوایی، آب میوه و استفاده از لباس های غیر قابل نفوذ، تنها راه دفع زالو هستند.
زخم
حضور هیرودین در جای زخم باعث خون ریزی آهسته و مداوم برا ی چندین ساعت می شود. اگر چه از دست رفتن خون چندان محسوس نیست . باكتری های معده نیز باعث ایجاد عفونت می شوند. در اقدامات مربوط به پیگیری پس از درمان با زالو، این عفونت با مصرف آنتی بیوتیكهای مناسبی كنترل می شود ممكن است گازگرفتن زالو منجر به ایجاد خارش و تحریك در محل زخم شود. هیچ تئوری خاصی در این مورد ارائه نشده است. ولی به نظر می رسد فشاری كه قسمت های دهانی به پوست وارد می كنند تا از آن جدا شوند موجب ایجاد این واكنش شود.
آیا زالو ها باعث انتقال بیماری می شوند؟
هیچ مدرك خاصی دراین مورد نیست. در بدن زالوهای بدون آرواره انگل مالاریا (تری پانوزوم) وجود دارد، اما به نظر نمی رسد زالوهای آرواره دار، میزبان باشند. مواردی از حساسیت به گازگرفتگیِ زالو گزارش شده است. در این مورد، بسته به شدت واكنش های ایجاد شده، می بایست مراقبت های پزشكی لازم به عمل آورد

تاريخ ارسال: 1390/7/6

تعداد بازدید: 96693

نظر بدهید...
نظر خود را در فرم زیر وارد کنید
نام:
ایمیل:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
کد امنیتی

نظر
فرستنده: هستی یوسفی

بسیار عالی و جامع بود.ممنون از اطلاعات بسیار خوبتون

1394/3/21 11:51:02
 |